Nhiều điểm mới về xét tặng danh hiệu "Gia đình văn hóa ", Khu dân cư văn hóa

Tiếp tục triển khai thực hiện có hiệu quả Phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa", lần đầu tiên, Chính phủ ban hành Nghị định quy định chi tiết về xét tặng danh hiệu "Gia đình văn hóa "; "Thôn văn hóa", "Làng văn hóa", "Ấp văn hóa", "Bản văn hóa", "Tổ dân phố văn hóa" (Nghị định 122/2018/NĐ-CP ngày 17/9/2018). Nội dung Nghị định có nhiều điểm mới so với Thông tư 12/2011/TT-BVHTTDL ngày 10/10/2011 quy định chi tiết về tiêu chuẩn, trình tự, thủ tục, hồ sơ công nhận Danh hiệu "Gia đình văn hóa"; "Thôn văn hóa", "Làng văn hóa", "Ấp văn hóa", "Bản văn hóa", "Tổ dân phố văn hóa" và tương đương.

Kết quả phong trào

Trong thời gian qua, phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa" trên địa bàn huyện Phú Ninh được triển khai thực hiện một cách đồng bộ và ngày càng đi hiệu quả, quá trình xây dựng phong trào được gắn chặt với việc xây dựng nông thôn mới của huyện. Thông qua phong trào, các chỉ tiêu về phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững, giải quyết việc làm, đảm bảo an sinh xã hội được quan tâm; hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở không ngừng hoàn thiện và duy trì hoạt động, diện mạo nông thôn và đô thị khởi sắc. Số lượng và chất lượng các danh hiệu văn hóa từng bước được nâng lên. Năm 2018, toàn huyện có 66 thôn khối phố đạt danh hiệu văn hóa, tỷ lệ 77.6%, tăng 12.6% so với năm 2014. Có 78 tộc đã tổ chức phát động xây dựng tộc văn hóa, trong đó 60 tộc được công nhận danh hiệu văn hóa, tăng 21 tộc so với năm 2014. Tỷ lệ cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa đạt 92.3%, tăng 5.5% so với năm 2014; nhiều cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp có sự chuyển biến mạnh mẽ trong xây dựng nếp sống văn minh, môi trường văn hóa công sở lành mạnh,... Tuy nhiên, thẳng thắn nhìn nhận, ông Ninh Quang Thạnh - Trưởng phòng VH&TT huyện Phú Ninh cho biết, phong trào tuy có phát triển nhưng chưa thực sự đi vào chiều sâu, các danh hiệu văn hóa thiếu tính bền vững; việc bình xét công nhận gia đình văn hóa có nơi chưa chặt chẽ. Tỷ lệ các danh hiệu văn hóa như gia đình văn hóa, thôn văn hóa, xã đạt chuẩn văn hóa nông thôn mới; cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa không đạt chỉ tiêu Nghị quyết Đảng bộ và HĐND huyện...

VH1

Nhiều điểm mới trong quy trình xét, khen thưởng Gia đinh văn hóa

Để phong trào ngày càng đi vào chiều sâu và thực chất, một giải pháp quan trọng là huyện tích cực triển khai có hiệu quả Nghị định số 122/2018/NĐ-CP của Chính phủ (gọi tắt là Nghị định 122) ban hành ngày 17.9.2018, quy định về xét tặng danh hiệu "Gia đình văn hóa"; "Thôn văn hóa", "Làng văn hóa", "Ấp văn hóa", "Bản văn hóa", "Tổ dân phố văn hóa".

Hướng mở

Nghị định 122 đã đưa ra các nguyên tắc cơ bản của việc bình xét và 4 nhóm giải pháp gồm: Xây dựng tiêu chí bình xét danh hiệu; Thang điểm và phương thức chấm điểm; Quy trình xét tặng và Biện pháp quản lý nhà nước. Theo đó, Nghị định quy định về tiêu chuẩn, quy trình xét tặng các danh hiệu Gia đình văn hóa; danh hiệu thôn, làng, ấp, bản, tổ dân phố văn hóa và tương đương (Khu dân cư văn hóa). Bên cạnh đó, quy định xét tặng giấy khen Gia đình văn hóa, Khu dân cư văn hóa phải được xây dựng dựa trên các nguyên tắc bảo đảm khách quan, công bằng, chính xác và công khai; thực hiện trên cơ sở tự nguyện và chỉ xét tặng khi hộ gia đình, khu dân cư có đăng ký tham gia.

Ông Ninh Quang Thạnh cho biết, nội dung Nghị định có nhiều điểm mới so với Thông tư 12/2011/TT-BVHTTDL ngày 10/10/2011 quy định chi tiết về tiêu chuẩn, trình tự, thủ tục, hồ sơ công nhận Danh hiệu "Gia đình văn hóa"; "Thôn văn hóa", "Làng văn hóa", "Ấp văn hóa", "Bản văn hóa", "Tổ dân phố văn hóa" và tương đương. Với những quy định chặt chẽ, Nghị định nhằm đưa việc bình xét, khen tặng và tôn vinh các danh hiệu văn hóa đạt hiệu quả và chất lượng thực chất, khắc phục "bệnh hình thức", thiếu chiều sâu khi bình xét các danh hiệu như từng diễn ra ở một số nơi trong thời gian qua.

VH2

Tiêu chuẩn đạt Khu dân cư văn hóa nêu trong Nghị định có 5 nhóm với 27 tiêu chí

Nghị định lần này quy định cụ thể danh hiệu gia đình văn hóa, cộng đồng văn hóa theo hướng mở, định lượng được và có tính dự báo trước tác động bởi sự thay đổi nhanh chóng về cơ cấu lao động, nhất là lao động nông thôn, về tốc độ đô thị hóa và tác động của cách mạng công nghiệp 4.0.

Tiêu chuẩn đạt Gia đình văn hóa nêu trong Nghị định có 3 nhóm với 24 tiêu chí (Thông tư 12/2011/TT-Bộ VHTTDL có 3 nhóm với 11 tiêu chí); bao quát hầu hết các lĩnh vực, các tiêu chí đạt độ tiệm cận hoặc cao hơn mức chuẩn so với một số nội dung tiêu chí xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh; nội hàm các tiêu chí dễ định lượng, xác định được mức độ đạt và không đạt khi thực hiện bình xét; các tiêu chí có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, phản ánh đầy đủ các yếu tố văn hóa chủ đạo trong đời sống gia đình. Nghị định cũng quy định cụ thể 07 trường hợp không được xét tặng gia đình văn hóa (Thông tư 12/2011/TT-BVHTTDL không quy định): Bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc bị áp dụng các biện pháp xử lý hành chính theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính; không hoàn thành nghĩa vụ quân sự và nghĩa vụ nộp thuế; bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng, phòng cháy, chữa cháy và bảo vệ môi trường; có tảo hôn hoặc hôn nhân cận huyết thống; có bạo lực gia đình bị xử phạt hành chính; mắc các tệ nạn xã hội, ma tuý, mại dâm, trộm cắp, tổ chức đánh bạc hoặc đánh bạc; tham gia tụ tập đông người gây mất an ninh trật tự, an toàn xã hội. Đây là điểm mới, cụ thể, giúp cho việc bình xét được thuận lợi, đồng thời hạn chế tối đa tính hình thức trong quá trình bình xét danh hiệu.

Tiêu chuẩn danh hiệu Khu dân cư văn hóa bao gồm 5 nhóm nội dung với 27 tiêu chí cụ thể (Thông tư 12/2011/TT-BVHTTDL có 5 nhóm nội dung, 22 tiêu chí). Hầu hết nội dung các tiêu chí nêu trong Nghị định được cụ thể hóa, phù hợp với các quy định hiện hành về đánh giá hộ nghèo đa chiều, mức độ tiếp cận văn hóa, giáo dục, y tế, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh; các tiêu chí dễ đánh giá, quan sát, dễ định lượng trong hoạt động bình xét. Đặc biệt, các tiêu chí phản ánh yêu cầu từ thực tế, phù hợp với môi trường ở nông thôn và thành thị, tránh được tính hình thức, chạy đua theo thành tích, đánh giá không thực chất tình hình. Nghị định cũng quy định 03 trường hợp không xét tặng danh hiệu Khu dân cư văn hóa nếu để xảy ra tình trạng có khiếu kiện đông người và khiếu kiện vượt cấp trái pháp luật; có điểm, tụ điểm ma túy, mại dâm; có hoạt động lợi dụng tôn giáo vi phạm pháp luật (Thông tư 12/2011/TT-BVHTTDL không có nội dung này).

Ngoài ra, hình thức tôn vinh, khen thưởng cũng được Nghị định quy định rõ cho cả hai chủ thể. Đối với gia đình gồm danh hiệu Gia đình văn hóa và Giấy khen Gia đình văn hóa. Tương tự, đối với Khu dân cư gồm danh hiệu Khu dân cư văn hóa và Giấy khen Khu dân cư văn hóa. (Thông tư 12/2011/TT-BVHTTDL chỉ quy định cấp danh hiệu văn hóa). Hồ sơ, trình tự công nhận danh hiệu Gia đình văn hóa, tặng Giấy khen Gia đình văn hóa; danh hiệu Khu dân cư văn hóa và Giấy khen Khu dân cư văn hóa được quy định cụ thể, rõ trách nhiệm từ cấp thôn, ấp, tổ dân phố đến thẩm quyền, trách nhiệm, thời hạn giải quyết của Chủ tịch UBND cấp xã, Chủ tịch UBND cấp huyện và tương đương làm cơ sở để Ban Chỉ đạo phong trào các cấp đánh giá hiệu quả triển khai thực hiện Phong trào ở các địa bàn dân cư. Điểm đáng chú ý, Giấy khen các danh hiệu Gia đình văn hóa, Khu dân cư văn hóa được tặng không quá 15% trên tổng số gia đình được công nhận danh hiệu Gia đình văn hóa đủ 3 năm liên tục, khu dân cư được công nhận danh hiệu Khu dân cư văn hóa đủ 5 năm liên tục. Cạnh đó, Trưởng khu dân cư triệu tập, chủ trì cuộc họp bình xét danh hiệu và lập hồ sơ đề nghị tặng Giấy khen Gia đình văn hóa thay vì Trưởng Ban công tác Mặt trận trước đây. Đây là nội dung hoàn toàn mới được nêu ra trong Nghị định. Điều này hoàn toàn phù hợp với thực tiễn phong trào xây dựng đời sống cơ sở và nhiệm vụ mới của Mặt trận các cấp trong việc tuyên truyền vận động, giám sát việc công nhận các danh hiệu văn hóa của chính quyền...

Nghị định 122 của Chính phủ ra đời đã thể hiện sự quan tâm của toàn xã hội về xây dựng và phát triển văn hóa con người theo tinh thần Nghị quyết Đại hội lần thứ XII của Đảng đã đề ra. Năm 2019 sẽ là năm đầu tiên triển khai bình xét, khen thưởng gia đình văn hóa theo quy định tại Nghị định 122 của Thủ tướng Chính phủ. Đây là một trong những tín hiệu vui đối với phong trào xây dựng đời sống văn hóa trên địa bàn huyện Phú Ninh nói riêng và cả nước nói chung.

Kim Thạch

Thêm ý kiến


Security code
Làm mới

Phuninh.gov.vn
Phú Ninh Đất và Người