Vận động người dân không đốt, rải vàng mã trên đường đưa tang

Từ lâu, việc đốt, rải vàng mã trên đường đưa tang là một hiện tượng diễn ra khá phổ biến trên toàn huyện Phú Ninh. Tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, kêu gọi người dân không đốt, rải vàng mã khi đưa tang là việc làm hết sức tế nhị và nhạy cảm cần kiên trì, lâu dài.

Là cổ tục du nhập từ Trung Hoa, tục đốt vàng mã trên đường đưa tang có ý nghĩa tâm linh và giá trị an ủi người còn sống. Từ thời thượng cổ, người chết cứ để vậy đem chôn, không biết đến phần mộ, quan quách. Trải qua các triều đại, việc chôn cất và mai táng người chết có nhiều hình thức, như khi một người chết đi thì tất cả những vật dụng quý giá của họ lúc còn sống, kể cả thê thiếp, thuộc hạ được sủng ái cũng đều phải chôn theo. Về sau, tục lệ vô nhân đạo này đã được bãi bỏ để thay vào đó là những Sô linh (người bện bằng cỏ). Năm Nguyên Hưng nguyên niên (105) đời Hán Hoa, người ta tìm ra được cách làm giấy bằng vỏ cây dó, giẻ rách... Bắt đầu từ khi có giấy, việc biến chế vàng bạc, áo quần... bằng giấy thay cho đồ thật để đốt đi sau khi cúng kính được phổ biến. Tập tục đốt, rải vàng mã ra đời từ đó.

Lúc đầu, việc sử dụng chỉ trong cung đình, chưa được phổ biến rộng rãi. Sau đó, tục đốt, rải vàng mã lan truyền ra nhân dân và ăn sâu trong tiềm thức của bao thế hệ với những niềm tin mơ hồ, không thực tế. "Xưa bày nay bắt chước", người đời cho rằng, rải giấy vàng, giấy bạc trên đường đưa tang là khoản "tiền lót đường" cho ma quỷ để chúng đừng quấy phá, cản trở bước đi của người chết. Có người lý giải làm vậy để người chết biết đường mà từ cõi âm về thăm nhà. Các lập luận này rất mơ hồ, khó kiểm chứng. Nhiều người không tin nhưng phải theo, nếu không thực hiện thì sợ làng xóm, thân hữu bàn tán, dị nghị, lời ra tiếng vào không hay, ảnh hưởng đến vong linh người đã khuất. Đáng lưu ý là lâu nay trong tâm thức dân gian vẫn cho rằng, tục đốt, rải vàng mã là nghi tiết của Phật giáo, nhưng trong tác phẩm cổ về Phật giáo Việt Nam, không hề có dấu vết của tập tục. Đạo Phật hoàn toàn bác bỏ tục lệ mê tín này. Ơ một số nước như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Singapore... hiện không còn tục rải vàng mã trên phố, kể cả ở nông thôn. Người dân chỉ đốt, rải trước quan tài hay khi hạ huyệt chứ tuyệt nhiên không có chuyện rải dọc đường.

krvm

Trước thực trạng việc đốt vàng mã ngày càng có xu hướng biến tướng, nhiều quy định đã được ban hành để nhằm hạn chế tập tục này. Đáng chú ý là tại Điều 10 của Thông tư 04/2011/TT-BVTTDL ngày 21/1/2011 của Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch quy định về thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội đã yêu cầu: Cấm rải tiền Việt Nam và các loại tiền của nước ngoài trên đường đưa tang". Tại Quyết định số 130 ngày 30/6/2003 của Thủ tướng Chính phủ về bảo vệ tiền Việt Nam ghi rõ: "Nghiêm cấm hủy hoại đồng tiền bằng bất kỳ hình thức nào"... Tuy nhiên, những quy định này vẫn chưa được thực hiện nghiêm túc, dẫn đến việc đốt vàng mã trên đường đưa tang vẫn khá tràn lan khi có đám tang. Bởi vậy, để loại bỏ việc đốt vàng mã, biện pháp hữu hiệu và lâu dài vẫn là đẩy mạnh tuyên truyền để người dân hiểu được ý nghĩa tốt đẹp của tục đốt vàng mã, tiền Việt Nam và các loại tiền nước ngoài trên đường đưa tang, tránh đẩy nó đi quá xa chỉ để phục vụ nhu cầu, liệu pháp tâm lý trong cuộc sống hiện tại...

Những năm gần đây, khi triển khai các văn bản chỉ đạo của các cấp về đẩy mạnh xây dựng nếp sống văn hóa văn minh ở nơi công sở và khu dân cư, huyện Phú Ninh đã yêu cầu các địa phương lưu ý đến vấn đề tổ chức việc cưới, việc tang, lễ hội và các sinh hoạt xã hội khác lành mạnh, đảm bảo an ninh trật tự, an toàn, tiết kiệm. Tuy nhiên, việc thực hiện nếp sống văn minh trong tang lễ chưa được quan tâm nhiều và dường như còn bỏ ngỏ. Mặc dù huyện đã nhiều lần tuyên truyền, nhưng chuyện rải tiền âm phủ trên các tuyến đường đưa tang vẫn diễn ra khá phổ biến. Ông Võ Tưởng - thôn Dương Đàn, xã Tam Dân phân trần: "Mỗi khi đám tang đi qua biết ngay vì giấy vàng mã bay tứ tung, trông rất nhếch nhác và mất vệ sinh môi trường". "Theo tập tục, người dân thường rải giấy vàng bạc khi đưa tang, đốt đồ mã khi cúng tế. Vì vậy, một số người ngộ nhận rằng Phật giáo khuyến khích việc làm này. Để việc tang lễ là nét đẹp văn hóa của người còn sống với người đã mất, chúng tôi luôn khuyến khích mỗi người dân cần nêu cao ý thức, thực hiện tốt các quy định trong tổ chức ma chay, cúng lễ đơn giản, lành mạnh, tiết kiệm, không nên phung phí tiền, của, một cách vô bổ"- Thượng tọa Thích Viên Trừng - Trưởng Ban trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam huyện Phú Ninh chia sẻ.

Trao đổi với chúng tôi, ông Ninh Quang Thạnh - Trưởng phòng VH&TT huyện cho biết thêm những hệ lụy của việc rải vàng mã, tiền Việt Nam và các loại tiền nước ngoài trên đường đưa tang: "Rải vàng mã trên đường đưa tang là hành động lãng phí tiền của. Trung bình mỗi đám tang phải mất khoảng 200.000 đồng để mua vàng mã rải trên đường. Có những đám tang nhà xa nghĩa trang hoặc gia chủ khá giả, số tiền có khi lên đến hàng triệu đồng. Nếu đem số tiền đó nhân với số đám tang trong một năm thì quả là một sự lãng phí quá lớn, trong khi đời sống nhiều gia đình ở nông thôn chưa phải đã hết khó khăn".

Ông Ninh Quang Thạnh nhấn mạnh, huyện Phú Ninh đang đẩy mạnh vận động người dân hạn chế việc rãi vàng mã, tiền Việt Nam và các loại tiền nước ngoài trên đường đưa tang. Để chủ trương này tiếp tục đi sâu vào đời sống, phòng đã tham mưu UBND phối hợp UBMT huyện tổ chức Tọa đàm "Không rải vàng mã, tiền Việt Nam và các loại tiền nước ngoài trên đường đưa tang". Huyện đã yêu cầu các xã, thị trấn tiếp tục phối hợp, động viên, thăm viếng gia đình có người qua đời; kết hợp vận động, tuyên truyền gia đình không đốt, rải vàng mã khi đưa tang. Bước đầu đã có nhiều địa phương thực hiện khá tốt công tác này như thôn Hòa Bình (Tam Thái), Long Sơn (Tam Đại), Tú Lâm (Tam Vinh)... Vận động, tuyên truyền người dân không đốt, rải vàng mã khi đưa tang là việc làm hết sức tế nhị và nhạy cảm. Làm được điều này, công tác vận động cần kiên trì theo kiểu "mưa dầm thấm lâu" để người dân nhận ra thói quen này không phù hợp với việc xây dựng nếp sống văn hóa, văn minh hiện nay.

Cách đây gần 70 năm, trong tác phẩm 'Đời sống mới", Bác Hồ kính yêu đã chỉ rõ: "Cái gì cũ mà xấu, thì phải bỏ". Chỉ thị số 27-CT/TW ngày 12/01/1998 của Bộ Chính trị BCH Trung ương Đảng khóa VIII về thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội cũng đã khẳng định:"Bảo tồn có chọn lọc, cải tiến, đổi mới những phong tục, tập quán tốt đẹp của dân tộc; loại bỏ dần trong cuộc sống những hình thức lỗi thời, lạc hậu; nghiên cứu xây dựng và hình thành dần những hình thức vừa văn minh vừa giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong việc tang, việc cưới, lễ hội. Xóa bỏ hủ tục, bài trừ mê tín dị đoan...".

Kim Thạch

Thêm ý kiến


Security code
Làm mới

Phuninh.gov.vn
Phú Ninh Đất và Người