Quan niệm xưa, nay về sự học

" Học dã hảo, bất học dã hảo,

Học dã như hòa như đạo, bất học dã như cảo như thảo"

Dân tộc Việt Nam vốn có truyền thống hiếu học từ ngàn xưa. Do ảnh hưởng lâu đời của nền văn hoá phương Bắc, vào thời vua Tống Huy Tông khoảng đầu thế kỷ thứ 12 ấy, họ ý thức rằng: " Học dã như hoà như đạo, bất học dã như cảo như thảo". Quan niệm người xưa, thì người có học như lúa như nếp, người không học như cỏ như rác.

Hơn 200 năm trước, Phú Ninh bây giờ là 1 phần đất của huyện Hà Đông xưa. Mảnh đất sản sinh ra những con người tài năng và đức độ, là tấm gương sáng ngời về sự học để thế hệ trẻ mãi mãi noi theo. Trước Tiên phải kể đến Phó bảng Nguyễn Dục, cử nhân Cao văn Vận, cử nhân Trần Hoán, tiến sĩ Trần Văn Dư, và tiễn sĩ Nguyễn Thích....Nhắc đến Phó bảng Nguyễn Dục, chúng ta thấy tự hào về làng Chiên Đàn, nay là thôn An Thọ xã Tam An, là quê hương của Phó bảng Nguyễn Dục. ông nổi tiếng là người hiếu thảo và có tài văn chương được Phạm Phú Thứ nể trọng và tiến cử ông vào chức tế tửu trường Quốc tử giám và được vua Tự Đức đặc cách lựa chọn. Cả cuộc đời ông sống thanh bạch, được danh thần Nguyễn Thuật triều Nguyễn nhận xét:" Thói đời khác xa, người làm quan đau đáu lợi danh, nhưng ông thì lặng lẻ sống đời cao thanh khiết, vượt khỏi hạng tầm thường, không màng vàng bạc, uống nước lã khác cách thế gian, mười lăm năm làm quan thẳng thắn, không lo toan của tiền. Cho nên một mai ra đi không lưu luyến thứ gì. Sự tiến thoái của ông khớp với nghĩa ấy là đạo dạy người".

Dân tộc ta thời nào cũng coi trọng việc học hành. Trong kháng chiến chống Pháp dù phải đương đầu với nhiều thế lực thù địch trong và ngoài nước, thế nhưng chỉ 2 tháng sau khi giành chính quyền Cách mạng tháng 8 năm 1945 Bác Hồ của chúng ta đã ra lời kêu gọi chống thất học, xem thất học như một thứ giặc toàn Đảng toàn dân phải chống và thế là phong trào bình dân học vụ ra đời, người người đi học không phân biệt già trẻ gái trai để mở mang trí óc và trong suốt những năm sau đó mặc dù đất nước có chiến tranh nhưng Đảng và Nhà nước ta vẫn coi trọng sự học, chăm lo phát triển giáo dục nước nhà. Tháng 10 năm 1968 cũng là thời điểm cuối cùng Bác gởi thư cho ngành giáo dục, trong thư Bác căn dặn" Dù khó khăn đến đâu cũng phải tiếp tục thi đua dạy tốt học tốt".

IMG 20161002 192117

Hội nghị sơ kết 2 năm xây dựng xã hội học tập

Thực hiện lời dạy của Bác, những năm sau đó và nhất là trong giai đoạn đầu sau ngày giải phóng 1975, Đảng và Nhà nước vừa lo khắc phục chiến tranh ổn định cuộc sống cho nhân dân, lại phải tập trung vào ổn định, phát triển thêm trường lớp học để đón nhận nền giáo dục mới cho cả miền Nam. Khó khăn chẳng khác gì sau cách mạng tháng 8/1945. Để động viên các tầng lớp nhân dân tổ chức, tham gia công tác khuyến học khuyến tài, tôn vinh những gương sáng vượt khó đến trường học tập và học tập đạt kết quả tốt. Ngày 02 tháng 10 năm 1996, Đại hội đại biểu toàn quốc Hội khuyến học Việt Nam khai mạc tại Hà Nội và đó là mốc son đánh dấu sự ra đời của Hội khuyến học Việt Nam. Từ đại hội này Hội khuyến học Việt Nam xác định 3 mục tiêu cơ bản đó là khuyến khích và tạo điều kiện cho người Việt Nam, không phân biệt tuổi tác giàu nghèo, dân tộc tôn giáo, thành phần xã hội, có quyền lợi, Bình đẳng và công bằng trong học tập. Tập trung hỗ trợ nhà giáo những điều kiện để ổn định cuộc sống an tâm công tác và tư vấn cho các cấp uỷ, chính quyền về việc phát triển giáo dục. Đến đại hội lần thứ II, đề cập 3 vấn đề lớn đó là mở rộng hệ thống tổ chức Hội trong cả nước. Phát huy truyền thống hiếu học của dân tộc, xây dựng gia đình hiếu học, dòng họ khuyến học , xây dựng Trung tâm học tập cộng đồng và quỹ khuyến học. Đẩy mạnh cuộc vận động toàn dân học tập, toàn dân tham gia phát triển giáo dục, bước đầu xây dựng XHHT ở cơ sở. Tại đại hội đại biểu khuyến học toàn quốc lần thứ III, quyết định 6 nhiệm vụ lớn, mở rộng mặt trận khuyến học đến cơ sở. Phát triển chiều sâu phong trào khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập. Tăng cường chức năng tham mưu, tư vấn phản biện, giám sát của các cấp Hội với các chủ trương xây dựng chính sách, đề án phát triển giáo dục. Phát triển các hình thức quỹ khuyến học, khuyến tài. Xây dựng hệ thống thông tin, tuyên truyền. Đào tạo bồi dưỡng cán bộ Hội. Từ năm 2010 đến nay, nhất là sau Đại hội đại biểu Hội khuyến học toàn quốc lần thứ IV thực hiện 10 nhiệm vụ quan trọng, đặc biệt là mở rộng, phát hiện và tôn Vinh nhân tài ở mọi lứa tuổi, mở rộng quỹ khuyến học khuyến tài.Triển khai đề án đổi mới phương thức hoạt động theo tinh thần Chỉ thị 11 của Bộ chính trị. Đề án xây dựng xã hội học tập giai đoạn 2012-2020 của Chính phủ. Đề án " Đẩy mạnh phong trào học tập suốt đời trong gia đình, dòng họ Cộng đồng đến năm 2020" theo quyết định 281 của Chính phủ, cụ thể là gia đình học tập, dòng họ học tập, Cộng đồng học tập và đơn vị học tập. Từ các đề án đó, cán bộ và hội viên khuyến học nhận thức rằng phải chuyển mô hình gia đình hiếu học, dòng họ hiếu học và Cộng đồng khuyến học sang các mô hình học tập (GĐHT,DHHT,CĐHT,ĐVHT) trong giai đoạn2015-2020. Có sự thay đổi đó là một bước chuyển, bước phát triển quan trọng, gắn với phong trào khuyến học của Hội với nhiệm vụ chính trị mà Nhà nước giao. So sánh giữa mô hình hiếu học và học tập thì mô hình học tập có sự phát triển về chất, bởi sự đánh giá mô hình gia đình học tập, dòng họ học tập, Cộng đồng học tập, đơn vị học tập theo bộ tiêu chí có yêu cầu cao hơn, chặt chẽ hơn đồng thời gắn với phát triển xã hội cụ thể hơn.

Hội khuyến học huyện Phú Ninh được thành lập từ năm 2005 đến nay thời gian chưa nhiều, nhưng với sự quan tâm lãnh đạo chỉ đạo của các cấp uỷ Đảng,chính quyền từ huyện đến cơ sở và sự chung tay vun đắp sự nghiệp giáo dục của các cơ quan, ban,ngành, đoàn thể, các tổ chức chính trị xã hội, các doanh nghiệp, doanh nhân, các nhà hảo tâm, các mạnh thường quân, bà con đồng hương sinh sống trên mọi miền của Tổ quốc cũng như ở nước ngoài và nhân dân trong toàn huyện đã có những đóng góp lớn cho quỹ khuyến học khuyến tài. Những năm gần đây công tác khuyến học khuyến tài có nhiều khởi sắc, số lượng hội viên, chi hội khuyến học, ban khuyến học tăng lên đáng kể, Nhiều hội khuyến học cơ sở có sáng tạo, linh hoạt trong công tác vận động quỹ nên quỹ hội thu đạt khá, tiêu biểu như Hội khuyến học xã Tam Lãnh, Tam An, Tam Lộc... Việc quản lý quỹ chặt chẽ, chi đúng mục đích cho khuyến học và khuyến tài. Đặc biệt có một số em sau khi được nhận thưởng từ quỹ này đã học hành tiến bộ và thành đạt trong cuộc sống, nay trở lại đồng hành cùng với các cấp hội ở địa phương, trường học, nhằm vận động chung tay gây quỹ, giúp đỡ và khen thưởng cho lớp đàn em. Đây là hành động đẹp, ý tưởng hay cần biểu dương, nhân rộng./.

Trương Thành

Phuninh.gov.vn
Phú Ninh Đất và Người