ĐẢNG BỘ XÃ TAM LÃNH- 70 NĂM MỘT CHẶNG ĐƯỜNG PHÁT TRIỂN

Tam Lãnh- vùng đất giàu truyền thống yêu nước và cách mạng; từ rất sớm, nơi đây đã hình thành nên những phong trào đấu tranh yêu nước để khi hợp với lực lượng của Phủ ủy Tam Kỳ, tạo nên thế tấn công địch quyết liệt, tiêu hao tiêu diệt sinh lực địch; góp phần tạo nên bước ngoặt lịch sử chung của toàn huyện.

Kiên cường, anh dũng trong đấu tranh

Theo dòng lịch sử, từ sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời đến trước cách mạng tháng Tám năm 1945, trên địa bàn xã Tam Lãnh liên tục diễn ra các phong trào đấu tranh yêu nước; tiêu biểu là cuộc bãi công của 250 công nhân mỏ vàng Bồng Miêu (năm 1933) đấu tranh đòi thực hiện chế độ bảo hiểm, buộc chủ phải chấp nhận yêu sách. Liên tiếp nổ ra các cuộc đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ, tự do, cơm áo, hòa bình của công nhân mỏ vàng Bồng Miêu, đồn chè Đức Phú và nhân dân Tổng Phước Lợi (năm 1936). Đến tháng 8 năm 1945, khi thời cơ cách mạng đã chín muồi trên cả nước, tại tổng Phước Lợi (xã Tam Lãnh) Ủy ban bạo động chuẩn bị lực lượng và phối hợp tổ chức tuyên truyền lãnh đạo nhân dân khởi nghĩa giành chính quyền. Nhưng vì địa hình phức tạp nên đến sáng ngày 19 tháng 8 năm 1945, tổng Phước Lợi mới tiến hành khởi nghĩa. Chiều ngày 19/8 lực lượng khởi nghĩa do các anh Nguyễn Mẫn, Bùi Súy, Phạm Thạnh chỉ huy đã chiếm giữ, quản lý toàn bộ tài sản ở mỏ vàng Bồng Miêu; một bộ phận khác chiếm giữ đồn điền chè Đức Phú, địch không dám chống cự, buộc chúng phải giao triện đồng (con dấu) và toàn bộ sổ sách cho chính quyền cách mạng.

Sáng ngày 20 tháng 8 năm 1945, Ủy ban khởi nghĩa tổng huy động trên 300 người dân ở tổng Phước Lợi xuống dự lễ mít tinh, chứng kiến lễ ra mắt chính quyền cách mạng phủ Tam Kỳ. Chỉ trong hai ngày từ ngày 18 đến 19 tháng 8 dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Phủ ủy Tam Kỳ và Ủy ban bạo động liên tổng Đức Hòa, Phước Lợi, nhân dân tổng Phước Lợi đã cùng với nhân dân toàn phủ đứng lên đập tan bộ máy tay sai của phát xít Nhật, giành chính quyền về tay nhân dân.

Thắng lợi của cuộc khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 lật đổ chế độ thống trị của thực dân Pháp và phát xít Nhật, giành chính quyền ở tổng Phước Lợi là kết quả của tinh thần yêu nước, sự sáng tạo, nhạy bén, linh hoạt của các đảng viên cộng sản hoạt động trên địa bàn tổng; mở ra một trang sử mới trong lịch sử đấu tranh cách mạng của các tầng lớp nhân dân Ngọc Anh, Ngọc Nha, Đương Quế, Phước Lợi, An Trung, An Lâu, Trung Đàn, Bồng Miêu, Danh Sơn; từ đây nhân dân các thôn cùng với nhân dân cả nước và toàn tỉnh Quảng Nam bước vào thời kỳ mới, thời kỳ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.

Vừa giành được độc lập, Đảng và Chính phủ phải lãnh đạo toàn dân đối phó với thù trong, giặc ngoài. Vận mệnh đất nước như "ngàn cân treo sợi tóc". Ở Nam bộ, thực dân Pháp nổ súng gây chiến ở Sài Gòn-Gia Định đánh phá các trụ sở chính quyền cách mạng, mở đầu cuộc chiến tranh xâm lược nước ta một lần nữa. Ở Quảng Nam, trên 3.000 quân Nhật kéo vào Đà Nẵng, 4.000 quân Tưởng kéo vào đóng tại Hội An, Vĩnh Điện. Lợi dụng tình hình đó, bọn phản động trong nước, nhất là Quốc dân Đảng, Việt quốc theo chân quân Tưởng nhen nhóm lực lượng, chống phá chủ trương của chính quyền cách mạng ở Quảng Nam.

Thực hiện sự chỉ đạo của Phủ ủy, Ủy ban nhân dân cách mạng lâm thời và Mặt trận Việt Minh phủ Tam Kỳ; các xã Ngọc Anh, Ngọc Nha, Đương Quế, Phước Lợi, An Trung, An Lâu, Trung Đàn, Bồng Miêu, Danh Sơn thuộc tổng Phước Lợi nhanh chóng thành lập Ủy ban nhân dân cách mạng lâm thời và Mặt trận Việt Minh cấp xã, hình thành lực lượng tự vệ làm nhiệm vụ trấn áp bọn phản động, bảo vệ chính quyền cách mạng còn non trẻ. Đến cuối tháng 11 năm 1945, các xã thuộc tổng Phước Lợi cơ bản hoàn thành công tác xây dựng Ủy ban Việt Minh và đến đầu tháng 2 năm 1946, thực hiện chủ trương sáp nhập xã lần thứ nhất, các xã được sáp nhập thành 03 xã lớn gồm: Châu Tú, Phước Thượng, Tân Phước và thành lập Ủy ban Hành chính các xã.

Sau khi chính quyền ở các xã được thành lập, Phủ ủy Tam Kỳ phân công một số cán bộ về xã Châu Tú, Phước Thượng, Tân Phước để chỉ đạo công tác phát triển Đảng; do chưa đủ điều kiện để thành lập chi bộ Đảng ở từng xã, nên chủ trương thành lập ở mỗi xã 01 tổ Đảng; các tổ Đảng có nhiệm vụ tiếp tục theo dõi, phát hiện số quần chúng tốt đã qua thử thách và trưởng thành trong các phong trào hành động cách mạng để bồi dưỡng kết nạp vào Đảng. Đến ngày 16 tháng 6 năm 1946, Phủ ủy Tam Kỳ quyết định thành lập chi bộ Đảng cộng sản của 3 xã Châu Tú, Phước Thượng và Tân Phước lấy tên là "Chi bộ Trần Đình Long" do đồng chí Bùi Súy làm Bí thư, Nguyễn Thành, Phạm Quảng làm Phó Bí thư. Sự kiện hợp nhất các tổ Đảng thành lập chi bộ Đảng tạo nên bước ngoặt trong tiến trình lịch sử cách mạng của xã; từ đây nhân dân xã Tam Lãnh dưới sự lãnh đạo chi bộ Đảng tạo nên sức mạnh tổng hợp để cùng với nhân dân trong tỉnh và cả nước làm nên những chiến công vang dội, trở thành những huyền thoại về cuộc chiến tranh nhân dân.

Bước vào năm 1947, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân ta ngày càng trở nên quyết liệt. Địch dùng mọi thủ đoạn hòng âm mưu lấn chiếm vùng tự do của ta, mở rộng chiến tranh trên toàn cõi Đông Dương. Thực hiện chủ trương của Tỉnh ủy, Huyện ủy Tam Kỳ; cấp ủy và chính quyền xã đã lãnh đạo nhân dân thực hiện tiêu thổ kháng chiến, "vườn không nhà trống" hòng ngăn chặn bước tiến của địch, bảo vệ vững chắc vùng tự do của ta. Đầu năm 1949, thực hiện chủ trương của tỉnh, các xã Châu Tú, Phước Thượng, Tân Phước được nhập lại lấy tên là xã Tam Lãnh, chi bộ Trần Đình Long chuyển thành chi bộ xã Tam Lãnh; đến cuối năm 1950, chi bộ xã Tam Lãnh chuyển thành Đảng bộ xã Tam Lãnh. Với khẩu hiệu "tất cả cho tiền tuyến", Đảng bộ xã Tam Lãnh đã lãnh đạo nhân dân đóng góp sức người, sức của; toàn xã có hàng chục thanh niên tòng quân nhập ngũ, hàng trăm người gia nhập lực lượng dân công vận chuyển lương thực, vũ khí ra chiến trường, góp sức cùng với tỉnh và cả nước làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ chấn động địa cầu, buộc thực dân Pháp phải ký kết Hiệp định Giơnevơ, công nhận độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam, kết thúc 9 năm kháng chiến chống thực dân Pháp.

Theo Hiệp định Giơnevơ, nước ta tạm thời chia thành hai miền Nam- Bắc, lấy vĩ tuyến 17 làm giới tuyến quân sự tạm thời để hai bên tập kết lực lượng. Miền Bắc hoàn toàn giải phóng, miền Nam tạm thời nằm dưới quyền kiểm soát của quân đội Liên hiệp Pháp; 02 năm sau nhân dân hai miền sẽ tổ chức Tổng tuyển cử tự do để thống nhất đất nước. Nhưng với âm mưu muốn độc chiếm miền Nam để biến thành thuộc địa kiểu mới và căn cứ quân sự của Mỹ để tấn công miền Bắc, thôn tính ba nước Đông Dương; đế quốc Mỹ đã trắng trợn phá hoại hiệp định, chính thức đưa nước ta vào cuộc chiến tranh mới đầy cam go, khốc liệt.

Những năm 1954-1959, Mỹ- Diệm ra sức đàn áp các phong trào đấu tranh chính trị của nhân dân ta, ráo riết truy bắt, khủng bố, thủ tiêu cán bộ, đảng viên; mở các chiến dịch "tố cộng", "diệt cộng", gây ra những vụ thảm sát đẫm máu ở nhiều nơi khác trên địa bàn tỉnh Quảng Nam. Không dừng ở đó, trong chiến dịch "Tố cộng" của Mỹ-Diệm, đã có hàng trăm cán bộ, đảng viên và những người yêu nước của xã bị giam cầm, tù đày, giết hại. Và những năm tiếp theo từ 1960-1965, 1965-1968 và 1969-1972; đế quốc Mỹ liên tục thực hiện các chiến lược Chiến tranh đơn phương", "Chiến tranh đặc biệt", "Chiến tranh cục bộ", "Việt Nam hóa chiến tranh" để đàn áp phong trào cách mạng, hòng dập tắt ý chí cách mạng của nhân dân ta. Khó khăn, hy sinh, gian khổ chồng chất, có những lúc phong trào cách mạng của nhân dân Tam Lãnh bị dìm trong biển máu, đảng viên, cán bộ bị bắt và sát hại; có lúc chi bộ xã Kỳ Quế chỉ còn 3 Đảng viên, chi bộ xã Kỳ Sơn còn 2 Đảng viên. Nhưng với tinh thần yêu nước, ý chí cách mạng, một lần nữa nhân dân Tam Lãnh dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ xã Tam Lãnh kiên cường đứng lên đấu tranh chống lại sự xâm lược của đế quốc Mỹ; đất và người nơi đây đã hòa quyện vào nhau để làm nên những chiến công, những trận đánh mà sử sách mãi còn ghi; đó là cuộc đấu tranh của nhân dân Tam Lãnh ở ngã ba An Lâu năm 1954, đòi địch thi hành các điều khoản đã ký kết tại Hiệp định Giơnevơ; trận tấn công tiêu diệt bọn ngụy quyền, bức rút đồn Ngọc Nha, làm chủ phần lớn xã Kỳ Quế vào năm 1962; trận đánh tại đồi Hóc Bớm đầu năm 1963; phục kích đánh địch tại khu vực đèo Hố Ngãi, bắt sống tên cố vấn Mỹ tên Arthur Allen Karause cố vấn kỹ thuật cầu đường, tấn công tiêu diệt đồn Chóp Chài, vây đánh ấp chiến lược Xà Lang, giải tỏa đồn An Lâu, làm binh biến trung đội dân vệ xã Kỳ Quế, giải phóng hoàn toàn xã Kỳ Sơn... Những chiến công đó đã góp phần cùng với quân và dân cả tỉnh, cả nước đánh bại hoàn toàn các chiến lược của đế quốc Mỹ, buộc địch phải ký kết Hiệp định Pa-ri về việc lập lại hòa bình ở Việt Nam. Chiến thắng đó đã tạo thế và lực để toàn dân, toàn quân cả nước làm nên cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975 giải phóng hoàn toàn Tổ quốc, thu giang sơn về một mối.

Trong 21 năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, quân và dân xã Tam Lãnh đã chiến đấu gần 300 trận lớn nhỏ, diệt và làm bị thương trên 500 tên địch, thu được nhiều phương tiện chiến tranh. Cũng trong cuộc chiến tranh này, hàng trăm người con của Tam Lãnh hy sinh anh dũng, mãi mãi nằm trong lòng đất mẹ; ghi nhận sự đóng góp to lớn đó, năm 1998, nhân dân và cán bộ xã Tam Lãnh vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang.

Sáng tạo trong thời bình

Hơn bốn mươi năm sau ngày quê hương giải phóng, xã Tam Lãnh- mảnh đất vốn là căn cứ địa cách mạng trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, đã từng bước vươn dậy phát triển nền kinh tế-xã hội; bộ mặt nông thôn của xã đang từng ngày khởi sắc. Nhất là vào năm 2011, cùng với chủ trương chung của cả nước, của tỉnh, của huyện; cán bộ, nhân dân Tam Lãnh tổ chức lễ phát động xây dựng "Nông thôn mới". Những công trình điện, đường, trường, trạm lần lượt được khởi công xây dựng và đưa vào sử dụng, giải tỏa nỗi bức xúc và khát vọng của nhân dân, đến cuối năm 2015, xã đã hoàn thành 17/19 tiêu chí, phấn đấu đến cuối năm 2016 hoàn thành xây dựng xã "Nông thôn mới".

Cùng với đó, kinh tế tiếp tục tăng trưởng; giá trị sản xuất Nông- lâm nghiệp tăng bình quân 7%/ năm; Công nghiệp xây dựng tăng bình quân 8,6%/ năm; giá trị thương mại dịch vụ tăng bình quân 17%/ năm; thu nhập bình quân đầu người đạt trên 29 triệu đồng/ người/ năm, tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 3,46%; các trường học đạt chuẩn cấp độ 1; công tác y tế, dân số gia đình và trẻ em được quan tâm, tỷ lệ sinh con 3+ giảm dần; chất lượng hoạt động của HĐND có nhiều chuyển biến, công tác quản lý, điều hành của UBND được phát huy; Mặt trận, các đoàn thể, các tổ chức xã hội đổi mới nội dung, phương thức hoạt động có chuyển biến tích cực. Hệ thống chính trị và khối đại đoàn kết toàn dân được củng cố và tăng cường; chính trị-xã hội ổn định. Công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng được thực hiện thường xuyên và đạt được nhiều kết quả tích cực. Việc thực hiện Chỉ thị 03 của Bộ chính trị về học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh dần đi vào nề nếp, trở thành công việc thường xuyên, được đưa vào chương trình công tác hằng năm của cấp ủy, Ban Thường vụ Đảng ủy, góp phần tích cực vào thực hiện các nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế- xã hội, xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị tại xã; nhiều gương điển hình đã xuất hiện, có sức lan tỏa rộng trên địa bàn xã.

Nhìn lại chặng đường trong 70 năm qua, Đảng bộ xã Tam Lãnh đã trải qua những giai đoạn lịch sử với những nốt thăng, trầm. Nhưng dù "thăng", hay "trầm", Đảng bộ và nhân dân Tam Lãnh vẫn kiên cường trong đấu tranh, sáng tạo trong hòa bình, một lòng, một dạ theo Đảng, theo Bác Hồ. Những kinh nghiệm được tích lũy trong suốt chặng đường qua, sẽ là những bài học, là kim chỉ nam để Đảng bộ xã Tam Lãnh tiếp tục lãnh đạo toàn thể nhân dân trên con đường xây dựng phát triển quê hương, xây dựng thành công xã nông thôn mới. Xứng đáng là một xã Anh hùng trong thời chiến cũng như thời bình, trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Nguyễn Thị Thùy- Phó ban Tuyên giáo Huyện ủy

Phuninh.gov.vn
Trang vàng quảng bá Huyện Phú Ninh