bannergis

Học Bác qua tác phẩm Đời sống mới với vấn đề xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu hiện nay

Sau Cách mạng Tháng Tám 1945 thắng lợi, Đảng, Nhà nước và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phát động phong trào "Xây dựng đời sống mới". Ngày 3/4/1946, Ủy ban vận động đời sống mới Trung ương được thành lập. Một năm sau (20/3/1947), Chủ tịch Hồ Chí Minh viết tác phẩm "Đời sống mới" với bút danh là Tân Sinh để chỉ đạo và động viên phong trào. Trong lời tựa, Bác viết: "Trong lúc kháng chiến cứu quốc chúng ta phải đồng thời kiến quốc. Thực hành đời sống mới là một điều cần kíp cho công cuộc cứu quốc và kiến quốc. Anh Tân Sinh viết quyển "Đời sống mới" một cách vắn tắt, rõ ràng, thiết thực, dễ hiểu. Đó là một quyển sách nhỏ, chỉ rõ bước đường đời sống mới. Tôi mong đồng bào ta mỗi người có một quyển Đời sống mới để xem, để hiểu, để thực hành đời sống mới. Như thế, chúng ta nhất định sẽ tiến bộ hơn".

Ngoài lời tựa, tác phẩm được kết cấu thành 19 phần, gần 5.800 từ, trình bày theo cách hỏi - đáp. Trong tác phẩm này, những vấn đề từ mục đích, nội dung xây dựng đời sống mới liên quan đến từng nhóm đối tượng và môi trường cụ thể, cho đến phương châm và phương pháp xây dựng đời sống mới được Chủ tịch Hồ Chí Minh đề cập một cách ngắn gọn, thiết thực, dễ đọc, dễ hiểu, dễ nhớ và dễ thực hiện. Trong tác phẩm, Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu lên bổn phận, trách nhiệm khi tham gia xây dựng đời sống mới của mỗi người, mỗi cơ quan, đơn vị trên năm phương diện: cách ăn, cách mặc, cách ở, cách đi lại và cách làm việc. Nội dung cốt lõi của việc xây dựng đời sống mới là thực hành cần, kiệm, liêm, chính. Tác phẩm "Đời sống mới" đã tạo động lực to lớn cho công cuộc kháng chiến, kiến quốc. Ngày nay, những nội dung trong tác phẩm vẫn giữ nguyên giá trị đối với sự nghiệp xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh.

Theo Người, thực hành đời sống mới là Cần, Kiệm, Liêm, Chính. Người giải thích: "Chính trong lúc này càng phải thực hành đời sống mới là Cần, Kiệm, Liêm, Chính. Quân đội phải siêng tập, siêng đánh. Nhân dân tăng gia sản xuất, phải siêng làm, thì kháng chiến chắc chắn thắng lợi, thế cho nên phải Cần. Binh sĩ phải tiết kiệm đạn dược, mỗi viên đạn một tên thù. Cho nên phải Kiệm. Mọi người đều trong sạch, không tham lam, không đem của công dùng vào việc tư, thì mọi việc mới chạy. Cho nên ai cũng phải Liêm. Mỗi người quốc dân đều phải vì nước quên nhà, hăng hái ủng hộ kháng chiến, ra sức tăng gia sản xuất, trừ diệt bọn bán nước hại dân quyết làm cho Tổ quốc thống nhất độc lập. Thế là Chính". Giải thích về đời sống mới, Người cho rằng: "Đời sống mới không phải cái gì cũ cũng bỏ hết, không phải cái gì cũng làm mới. Cái gì cũ mà xấu, thì phải bỏ. Thí dụ: Ta phải bỏ hết tính lười biếng, tham lam. Cái gì cũ mà không xấu, nhưng phiền phức thì phải sửa đổi lại cho hợp lý. Thí dụ: Đơm cúng, cưới hỏi quá xa xỉ, ta phải giảm bớt đi. Cái gì cũ mà tốt, thì phải phát triển thêm. Thí dụ: Ta phải tương thân tương ái, tận trung với nước, tận hiếu với dân hơn khi trước. Cái gì mới mà hay, thì ta phải làm. Thí dụ: Ăn ở cho hợp vệ sinh, làm việc cho có ngăn nắp. Làm thế nào cho đời sống của dân ta, vật chất được đầy đủ hơn, tinh thần được vui mạnh hơn. Đó là mục đích của đời sống mới".

Bác giải thích việc đầu tiên của đời sống mới đối với mỗi người bất kỳ phải có các điều ăn, mặc, ở, đi lại và làm việc. "Muốn có cơm ăn, áo mặc, nhà ở, đường đi, thì phải làm. Từ trước đến giờ ta vẫn có làm, vẫn có cơm, áo, nhà, đường sá. Nhưng vì làm chưa hợp lý nên số đông dân ta ăn đói, mặc rách, nhà cửa chật hẹp, đường sá gập ghềnh. Người nghèo khổ thì nhiều, người no ấm thì ít. Đời sống mới không phải cao xa gì, cũng không phải khó khăn gì. Nó không bảo ai phải hy sinh chút gì. Nó chỉ sửa đổi những việc rất cần thiết, rất phổ thông, trong đời sống của mọi người, tức là sửa đổi cách ăn, cách mặc, cách ở, cách đi lại, cách làm việc. Sửa đổi được những điều đó, thì mọi người đều được hưởng hạnh phúc. Mà chắc sửa đổi được, vì nó không có gì là gay go, khó làm".

Theo Người, thực hành đời sống mới là công việc của mọi người dân, bắt đầu từ cội nguồn là mỗi người, gia đình, làng xã. Người viết: "Do nhiều người nhóm lại mà thành làng, do nhiều làng nhóm lại mà thành Nước. Nếu người này cũng xấu, người kia cũng xấu, thì thành làng xấu, nước hèn; nếu mỗi người cá nhân tốt, thì làng tốt, nước mạnh. Người là gốc của làng, nước, nếu mỗi người cố gắng làm đúng đời sống mới thì dân tộc nhất định phú cường".

Trong Tác phẩm, Người dành một phần nói về văn hóa gia đình. Trong gia đình, thực hiện đời sống mới thì trên thuận, dưới hòa, bình đẳng, tôn trọng, tin cậy lẫn nhau, không thiên tư, thiên ái; về vật chất từ ăn mặc, đến việc làm đều tiêu pha có kế hoạch, ngăn nắp; cưới hỏi, giỗ, tết nên đơn giản tiết kiệm; quan tâm tới con cái, đến việc tu dưỡng học hành, kỷ cương nền nếp; giải phóng phụ nữ và thực hiện nam nữ bình đẳng. Ngoài ra, Hồ Chí Minh cũng đã dành từng phần để nói về đời sống mới trong một làng, đời sống mới trong một trường học, đời sống mới trong bộ đội, trong các công sở,... nên như thế nào? Và Người cũng giải thích việc thực hành đời sống mới dễ hay khó và người hướng dẫn cách thức hiện, trong đó Người chú trọng công tác tuyên truyền, giải thích và làm gương. Người viết: "Trước hết, phải tuyên truyền, giải thích và làm gương. Phải chịu khó nói rõ cho mọi người hiểu đời sống mới có ích thế nào, cách thi hành đời sống mới thế nào. Nói một lần họ chưa hiểu thì nói nhiều lần. Nói đi, nói lại, bao giờ người ta hiểu, người ta làm mới thôi. Nói thì phải nói một cách đơn giản, thiết thực với hoàn cảnh mỗi người; nói sao cho người ta nghe rồi làm được ngay. Việc dễ, việc nhỏ làm được rồi, sẽ nói đến việc to, việc khó... Tốt nhất là miệng nói, tay làm, làm gương cho người khác bắt chước".Và Người ví dụ cụ thể:"Mấy trăm năm trước, vài người Hà Lan lấy giống khoai bên Tàu về, khuyên đồng bào họ trồng. Ban đầu chẳng những không ai chịu trồng, mà cũng không ai dám ăn. Mấy người đó tự trồng lấy khoai, rồi nấu lên ăn với nhau. Người xung quanh thấy vậy, mới bắt chước trồng. Chẳng mấy lâu khắp cả nước Hà Lan ai cũng trồng khoai"; hay: "Phân hóa học là một thứ phân rất tốt. Nhưng lúc đầu cũng không ai chịu dùng. Sau có vài người dùng, trồng cây lên rất tốt. Lúc bấy giờ thấy kết quả, ai cũng đua nhau dùng".

Quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng đời sống mới, trong những năm qua Đảng và Nhà nước ta đã chú trọng phát động nhiều phong trào xây dựng đời sống mới. Đáng chú ý là cuộc vận động xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh đã và đang từng bước làm thay đổi diện mạo bộ mặt nông thôn, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, xây dựng môi trường văn hóa mới cho người dân nông thôn hiện nay.

Cùng với cả nước, thời gian qua huyện Phú Ninh triển khai xây dựng nông thôn mới và đã đạt được nhiều kết quả. Đến cuối năm 2016, huyện và 10/10 xã đều đạt các tiêu chí nông thôn mới do chính phủ đề ra. Những kết quả đạt được là rất đáng mừng, song để giữ vững và từng bước nâng cao chất lượng các tiêu chí là một thách thức đối với cấp ủy, chính quyền, mặt trận từ huyện đến cơ sở trong thời gian đến, nhất là hiện nay chúng ta đang triển khai xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu, khối phố đô thị mới. Thực tế hiện nay cho thấy văn hóa đời sống nông thôn có biểu hiện biến dạng, xuống cấp nghiêm trọng. Xu thế toàn cầu hóa, mặt trái của nền kinh tế thị trường đang có nguy cơ phá vỡ những giá trị văn hóa truyền thống. Bản sắc văn hóa dân tộc đã và đang từng bước bị xâm hại bởi những tiêu cực, sự suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên và nhân dân hiện nay như: chủ nghĩa cá nhân, lối sống thực dụng, cơ hội, vụ lợi, suy thoái về đạo đức trong quan hệ gia đình và quan hệ giữa cá nhân với xã hội... Cơ chế thị trường đang len lõi vào những vùng quê và có nguy cơ phá vỡ những nét truyền thống tốt đẹp của làng xã xa xưa. Lũy tre làng không còn là vành đai các cứ, "cây đa, bến nước, sân đình" không còn là đặc trưng riêng của làng mà có biểu hiện bị biến dạng. Các tệ nạn xã hội đang có cơ hội và điều kiện chuyển dịch về nông thôn; mối quan hệ trong làng và giữa các làng, tính cố kết cộng đồng, diện mạo văn hóa có những thay đổi nhất định; an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ngày càng biểu hiện phức tạp; tục ma chay, cưới xin có xu hướng quay lại với thủ tục rườm rà, tốn kém, xen lẫn cả mê tín dị đoan...

Học tập và làm theo Bác về xây dựng đời sống văn hóa mới, các cấp ủy đảng, chính quyền, mặt trận, đoàn thể các cấp cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động người dân bằng những việc làm cụ thể, tích cực tham gia nâng chuẩn các tiêu chí nông thôn mới, xây dựng khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu, khối phố đô thị mới. Từng người dân cần phải phát huy vai trò chủ thể của mình trong tham gia xây dựng các tiêu chí, không trông chờ ỷ lại vào sự đầu tư của nhà nước. Xây dựng nông thôn mới, khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu là trách nhiệm của mọi cán bộ, đảng viên và người dân; cán bộ, đảng viên và mỗi công dân phải tự nêu gương xây dựng đời sống mới trong mỗi gia đình, ngoài xã hội.

Đối với người dân, tích cực hưởng ứng với chính quyền, mặt trận, tham gia xây dựng nông thôn mới, đời sống mới, khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu tại địa phương mình cư trú. Với những tiêu chí gắn bó mật thiết đến đời sống hàng ngày của mình như vệ sinh môi trường, vườn nhà, cảnh quan, tường rào, cổng ngõ..., người dân có trách nhiệm tự thực hiện; đồng thời, cùng phối hợp với chính quyền địa phương tham gia hiến đất, cây cối, vật kiến trúc, đóng góp công để mở rộng các tuyến gia thông, trồng cây xanh tạo cảnh quan các tuyến giao thông; tham gia xây dựng hệ thống chính trị ở thôn vững mạnh, giữ vững an ninh trật tự và chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật, thực hiện tốt quy ước, hương ước của cộng đồng... Trong đó, cần chú trọng đến việc thực hành đạo đức cách mạng: cần, kiệm, liêm, chính. Mỗi người dân tùy theo khả năng, thực lực của mình hưởng ứng xây dựng nông thôn mới, khu dân cư nông thôn mới một cách phù hợp, thiết thực. Và phải thật sự phát huy vai trò chủ thể của mình trong tham gia thực hiện cuộc vận động, phải thật sự cần, kiệm, liêm, chính theo như lời Bác Hồ đã từng dạy: "Muốn tăng gia sản xuất, mọi người phải Cần, phải Kiệm. Không Cần, thì phí thời giờ nhiều mà sản xuất được ít. Không Kiệm thì làm được bao nhiêu, dùng hết bấy nhiêu, rút cục cũng như sản xuất ít. Tăng gia sản xuất ích riêng cho mình mà cũng ích chung cho cả nước. Nếu không có tinh thần Liêm và Chính, nếu tham lam ích kỷ, thì không thể phát đạt việc tăng gia sản xuất. Vì vậy, tăng gia sản xuất và đời sống mới phải đi đôi với nhau, không thể lìa nhau".Bên cạnh xây dựng đời sống đạo đức mới, chúng ta cần phát huy truyền thống tâm lý tốt đẹp như đức tính cần cù, lòng yêu nước, tính trung thực, lối sống có tình có nghĩa và xóa bỏ tâm lý tiểu nông hạn hẹp ở họ.

Đối với cán bộ, đảng viên, công chức cần phải gương mẫu, sâu sát cơ sở, thường xuyên tuyên truyền, vận động, giải thích nắm rõ chủ trương xây dựng nông thôn mới, khu dân cư kiểu mẫu để người dân biết và thực hiện. Phải thực sự nêu gương về đạo đức, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư trong thực hiện các công trình, dự án; tạo dựng niềm tin tốt đẹp và sự đồng thuận cao trong nhân dân.

Xây dựng đời sống mới nói chung và xây dựng nông thôn mới, khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu nói riêng cần phải đề cao các giá trị cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư,xem đây là hạt nhân cốt lõi, nền tảng vững chắc trong cuộc sống.Học và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh về đời sống mới, thực hiện nghiêm túc, có trách nhiệm, hiệu quả các chủ trương, chính sách Đảng về chương trình xây dựng nông thôn mới, khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu, đô thị văn minh sẽ góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh./.

Ngọc Lâm

Phuninh.gov.vn
Trang vàng quảng bá Huyện Phú Ninh